مدیریت دانش

سیستم مدیریت دانش وابزارهای آن

موضوع سیستمها و ابزارهای مدیریت دانش موضوع بحث انگیزی بوده و عنوانی شک برانگیز در حیطه مدیریت دانش است. گرچه سیستمهای مدیریت دانش قسمت مهمی از مدیریت دانش نیستند (با برخی بحثها میتوان اثبات کرد که ضروری نیستند) اما هنوز موضوعی است که علاقمندی زیادی را به سوی خود جذب می‌کند.

در این سایت، من اثر فناوری اطلاعات را در همه زیر بخشهای استراتژیکی سیستمهای مدیریت دانش در نظر گرفته خصوصا  با تاکید خاصی که بر روی نقششان بر اشتراک‌گذاری دانش دارند. از این نقطه نظر بحث به ترتیب زیر سازماندهی می‌شود:

  • در این زیر بخش بر روی ابزارهای تئوریکی سیستمهای مدیریت دانش و اثرش بر روی سازمانها بحث می‌شود.
  • بخشی که با عنوان ابزارهای مدیریت دانش عنوان بندی شده‌است به برخی از دسته‌بندی‌های سیستم‌های در دسترس اشاره می‌کند.

سیستم مدیریت دانش چیست؟

کاربرد ها | ویژگی ها | اثر بخشی

سیستم‌های مدیریت دانش به هر نوع از سیستمهای فناوری اطلاعاتی بر می‌گردد که ذخیره سازی و بازیابی دانش را انجام می‌دهد، مشارکت را بهبود می‌دهد، منبع دانش را جانمایی می‌کند، مخازن اطلاعات پنهان را شناسایی می‌کند، دانش را کسب و استفاده می‌کند و یا در برخی موارد به عنوان راهی جهت بهبود و توسعه فرآیندهای مدیریت دانشی هستند.

اگر توضیحات بالا تعریفی که از این سیستمها ارائه می‌کند مبهم به نظر می‌رسد، این به خاطر این است که هیچ توافقی برای تعریف سیستمهای مدیریت دانش مثل خود مدیریت دانش وجود ندارد. علاوه بر این چون مدیریت دانش در همه  نواحی ثابت است، مرزبندی مشخص مشکل است. جیمز رابرتسون در سال 2007 تا حد ممکن بر روی سازمانهایی که نباید به سیستمهای مدیریت دانش فکر کنند، بحث کرد. او اینگونه مطرح کرد که مدیریت دانشی که به وسیله فناوری توسعه پیدا می‌کند، یک رشته علمی نیست و سیستمهای مدیریت دانشی به استثنائاتی چون راه حل “سیلور بولت” منجر می‌شود. در عوض، بایستی تمرکز روی سیستمهای  فناوری اطلاعاتی که به فعالیتهای خاص و ابتکار عمل نیازمند است، قرار گیرد.

ما هم با استدلال وی بسیار موافق هستم. به هرحال این سایت برای افرادی که در زمینه سیستمهایی مانند سیستمهای مدیریت دانش جستجو می‌کنند مفید است، من بحث را به دسته‌هایی براساس کارهای گوپتا و شارما 2005 و بالی و همکاران در سال 2009 تقسیم می‌کنم:

  • سیستمهای گروه‌افزار و مدیریت دانش 2.0
  • شبکه های داخلی (Intranet) و خارجی (Extranet)
  • انبار داده و داده کاوی و OLAP
  • سیستمهای پیشتیبان تصمیم
  • سیستمهای مدیریت محتوا
  • سیستمهای مدیریت اسناد
  • ابزارهای هوش مصنوعی
  • ابزارهای شبیه سازی
  • شبکه های معنایی

این دسته بندی ها اکثریت سیستمهای دانش را که مردم مستقیما با مدیریت دانش پیوند می‌دهند را می‌پوشاند.

مشکلات و عوامل شکست

  • اغلب اثر فناوری بر روی سازمانها به اندازه کافی از طریق تعریف پیشین یک سیستم جدید بوجود می‌آید. در اینجا دو مجموعه از دانش‌های ضروری برای طراحی و اجرای سیستمهای مدیریت دانش وجود دارد (نوول و همکاران 2000).
    • برنامه نویسی فنی و دانش فنی طراحی
    • دانش فنی سازمانی مبتنی بر درک جریانهای دانش

    مسئله این است که به ندرت کسی هر دو مجموعه دانش فوق را دارد. علاوه بر این فناوری اغلب بوسیله‌ی افرادی که از آن استفاده می‌کنند طراحی می‌شود. بنابراین شرکت‌ها با مشکل انطباق بین سیستم‌های فناوری اطلاعات و تجربیات سازمانی و همچنین پذیرش آن با فرهنگ سازمانی موجود روبرو می‌شوند (گمبل و بلکول 2001).

    بوتا و همکاران در سال 2008 اهمیت درک آنچه را که سیستمهای مدیریت دانش نمی‌تواند انجام دهد را تاکید کردند. آنها این واقعیت را تذکر دادند که معرفی فناوریهای اشتراک‌گذاری دانش به این معنی نیست که متخصصان دانش و دیگران ابتکارات خود را به اشتراک خواهند گذاشت.

    اخوان و همکاران نیز در سال 2005 چندین عامل شکست شامل: کمبود حمایت بالای مدیریت، فرهنگ سازمانی، کمبود بودجه‌ای مجزا و مقاومت در برابر تغییر را نام بردند.

    با این مسائل و عاملهای بحث شده قبلی، عاملهای شکست سیستمهای مدیریت دانش به شرح زیر است:

    • حمایتهای غیرکافی فنی و مدیریتی، در طی اجرا و استفاده از آن
    • انتظار اینکه فناوری یک راه حل مدیریت دانشی در خودش است.
    • شکست در درک دقیق آنچه نیاز اصلی است (فناوری و چیزهای دیگر)
    • بدفهمی عملکردهای خاص و محدودیت هر سیستم مستقل
    • کمبود پذیرش سازمانی و فرض اینکه اگر شما آن را ایجاد کنید آنها خواهند آمد، کمبود فرهنگ سازمانی مناسب
    • سنجش کیفیت ناقص (مثل کمبود مدیریت محتوا)
    • کمبود انطباق سازمانی و واحدها. آیا این سیستم به آسانی در سازمان کار می‌کند؟ آیا این سیستم در یک واحد به خوبی کار می کند ولی برای بقیه نه؟ آیا این سیستم واقعا فرآیندهای موجود را مختل می‌کند؟
    • کمبود درک پویایی دانش و مشکلات ذاتی در نقل و انتقال دانش ضمنی با سیستمهای صرفا مبتنی بر فناوری اطلاعات
    • کمبود بودجه مالی مجزا

ترویج جذب و پذیرش

طبق نظر هچت و همکاران در سال 2011 فرآیند پیاده‌سازی موفق سه مرحله دارد: مرحله انطباق، پذیرش، جذب (همگون‌سازی با سازمان). بر اساس مدل و تئوریها، نویسندگان سه مجموعه جامع از عاملهای موثر را برای این سه جز برشمردند. مدلهای منتج عاملهای پیاده‌سازی سیستمهای مدیریت دانش را به بخشهای زیر دسته بندی می‌کند:

انطباق

  • تاثیر گرفته از طراحی: ویژگیهای ابتکاری، تناسب، نتایج مورد انتظار، ویژگیهای ارتباطی.
  • غیر موثر از طراحی: محیط، زیرساخت فناوری، منابع، ویژگیهای سازمانی

پذیرش

  • تاثیر گرفته از طراحی: انتظار تلاش، انتظار عملکرد
  • غیر موثر از طراحی: اثر اجتماعی، نگرش به استفاده از فناوری

جذب

  •  تاثیر گرفته از طراحی: ویژگیهای سیستم اجتماعی، ویژگیهای فرآیندی
  • غیر موثر از طراحی: ویژگیهای مدیریتی، ویژگیهای نهادی

مشاوره رایگان انتخاب نرم افزار

محصولات مرتبط

محصولات دیگری که در این دسته بندی هستند
با ماهان تماس بگیرید

حوصله و وقت خوندن متن رو ندارید؟

همین حالا برای مشاوره و توضیحات تماس بگیرید:

01 46 50 88 – 021

05 42 50 88 – 021

درخواست دمو | نظام پیشنهادات | مدیریت جلسات | طراحی سایت | شبکه اجتماعی سازمانی